Zoek op de website

Verhalen uit Gemeente Eemsmond

1. Productiecontrole op het boerenbedrijf, Oosterstraat 63, Warffum

Om fraude te voorkomen werd de productie van de boeren in Nederland streng gecontroleerd. Vooral boeren met een dorsmachine kregen geregeld controle en moesten dorsbriefjes inleveren, waarop alles werd verantwoord. De briefjes werden ingeleverd bij T.H. Hartzema, de plaatselijke bureauhouder van de provinciale voedselcommissaris.
Bronvermelding foto: www.warffum.com

2. Shell tankt tarwe, Noordpolder 9

Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog werd voedsel in de randstad erg schaars. De directeur van Shell jonkheer Loudon toog vanuit Den Haag naar Warffum en vond hulp en vooral voedsel o.a. bij boer C. Reinders die in de boerderij Groot Zeewijk woonde aan de Noordpolder 9. Een grote tankauto van Shell kwam stiekem tarwe laden en kwam zonder problemen weer in Den Haag aan.

3. Hotel P. Kuiper, Noorderstraat 9 (nu: supermarkt Super de Boer)

De Duitsers deden hun best ook de boerenbevolking te overtuigen van hun nazistisch gedachtegoed. In 1942 werd de Nederlandse Landstand opgericht en boeren en landarbeiders uit Warffum en omgeving werden uitgenodigd voor een propaganda-avond op 29 juli 1942 in hotel P. Kuiper. De avond werd slecht bezocht.
Bronvermelding foto: www.warffum.com

4. Bonnen voor de ouderavond, A G Bellstraat 14

Door de schaarste en de daarop ingestelde voedsel distributie was alles op de bon. Niemand kon langs officiële weg levensmiddelen, brandstof, kleding e.d. kopen zonder bonnen. Dit gold ook voor scholen. Toen in januari 1942 de School met de Bijbel in Warffum een ouderavond had, werd de ouders gevraagd de kinderen van tevoren bonnen mee te geven, zodat men de ouders een plak koek bij de (surrogaat)koffie kon serveren. Ook de brandstof voor de verwarming van het schoolgebouw werd schaars. In de winter van ’44-’45 werd stro verbrand in plaats van hout.

5. Rijks HBS aan de Oostervalge 2

In maart 1940 waagde dominee Postma, de godsdienstleraar van de HBS, het te zeggen dat de aansluiting van Nederland bij Duitsland eigenlijk een hele goede zaak zou zijn. Hierop pakten alle leerlingen hun tas en meldden zich bij de directeur. De godsdienstlessen stopten en dominee Postma verdween van de school.

6. Banketfabriek Albatros aan de Stationsweg

Direct na de oorlog werden vele NSB’ers en andere ‘foute’ Nederlanders geïnterneerd. Reguliere gevangenissen konden onmogelijk plaats bieden aan de vele tienduizende gevangenen. Daarom werden zij opgesloten in hotels, café’s en andere grote gebouwen in de regio. In Warffum werd hiervoor de banketfabriek Albatros gevorderd door de Binnenlandse Strijdkrachten. De fabriek – die al sinds 1943 dicht was wegens een gebrek aan elektriciteit en grondstoffen – bleef dus ook na de bevrijding eerst dicht en deed dienst als interneringskamp. Eind ’45 waren de gevangenen weg en werden er weer koekjes gebakken. In 1983 sloot de fabriek zijn deuren.

7. Joodse begraafplaats, Noorderstraat

n 1883 werd een verzoek ingediend bij het gemeentebestuur om een begraafplaats voor de Warffummer Joodse gemeenschap in te richten op een deel van de algemene begraafplaats. Dit werd afgewezen. Daarop kochten de joden uit Warffum en Usquert in 1885 een stukje grond van de Hervormde Gemeente achter de nieuwe algemene begraafplaats aan de Noorderstraat. Van wanneer dateert het jongste graf?

Literatuur en Links

 

Literatuur

C.A. van der Berg, De Joodse Gemeenschappen in Noordwest-Groningen, Winsum, Eenrum, Leens-Ulrum, Warffum, 1751-1947 (Groningen 2000).

P. Broekema, Benjamin. Een verzwegen dood (Amsterdam 2001).

H. Hamburger en J.C. Regtien, Sporen van joods verleden in Noordwest Groningen (Bedum 1995).

IJ. Vissel, 'Zo'n Jodenkind heeft geen mooie hengel nodig': verhalen van een Joods kind in een Hogelands dorp (Warffum, 1895-1900) (Baarn 1995).

A. Kloosterboer, Nimmer vindt de landman rust. Een greep uit de agrarische geschiedenis van de gemeente Warffum (Warffum 2001)

Jan Sikkema, 125 jaar Christelijk onderwijs Warffum 1874-1999 (Warffum 1999)

Geert Klok, 5 x 25. Van HBS tot HCC Warffum 1868-1993 (Warffum 1993)

 


Links

www.oorlogsmonumenten.nl

www.jodeningroningen.nl

www.warffum.com

Met dank aan de heer P.J. Knol van de St. Historische Kring voor Noordelijk Hunsingo