Zoek op de website

Verhalen uit Gemeente Zuidhorn

1.Noordhorn, Nederlands Hervormde Kerk aan de Torenstraat

De klok van de kerk (uit 1549!) werd in 1943 door de Duitsers gevorderd. Het metaal van de klok werd omgesmolten om opnieuw te worden gebruikt. Recycling in een wrange vorm: van het metaal werd munitie voor de oorlogsindustrie gemaakt!

2. Zuidhorn, Nederlands Hervormde Kerk aan de Kerkstraat

Ook deze klok (uit 1611) werd gevorderd.Dominee Bange had nog het ontroerende idee om het geluid van de klok voor het nageslacht op band te zetten, voordat deze werd weggevoerd. Ook nu nog zie je dat ten tijde van oorlog kunstschatten zomaar worden geroofd, hetzij ten behoeve van de oorlogsindustrie, hetzij uit puur winstbejag van de rovers!

3. Burgemeester Cleveringalaan

Deze straat is vernoemd naar de burgemeester uit de oorlogstijd. Hij was geen verzetsman: hij wilde de Duitsers geen aanstoot geven en “wilde alles vermijden wat kwetsend zou kunnen zijn”. In de herfst van 1944 kon hij dit niet meer volhouden. Hij meldde zich ziek en zijn taak werd overgenomen door de NSB’er Woldringh, die ook de burgemeester van Oldehove was. Na de oorlog heeft de BS geprobeerd om Cleveringa veroordeeld te krijgen voor zijn gebrek aan daadkrachtig optreden, maar dit is niet gebeurd. Dat er een straat naar hem vernoemd werd, geeft alleen maar des te meer aan dat men hem niets (meer) verwijt.

4. Voormalig gemeentehuis in de Hoofdstraat

Hier zetelden achtereenvolgens Cleveringa en Woldringh. Het personeel hier werkte de Duitsers niet direct tegen maar er waren ook geen verzetsmensen onder hen. De in beslaggenomen radio’s lagen hier opgeslagen.

5. Voormalige kantongerechtsgebouw, nu de muziekschool aan De Gast

Hier was de distributiedienst gevestigd. Sommige personeelsleden hiervan zijn ontslagen en naar een kamp gestuurd, omdat zij zichzelf en/of familieleden bevoordeelden. Iedere avond werden de kostbare goederen die hier lagen opgeslagen naar de kluis in het gemeentehuis vervoerd, om daar veilig de nacht door te brengen. In september 1943 is hier de ‘foute’ politieman Derk Klaver doodgeschoten door het verzet. Als represaille werden een aantal onschuldige mensen gevangen genomen.

6. Geert Waldastraat

Deze straat is vernoemd naar een marechaussee die een anti-Duitse leus op de straat had geschreven. Hij werd zwaar gestraft want als politieman had hij een voorbeeldfunctie. Hij werd naar het concentratiekamp in Neuengamme gestuurd en is daar overleden.

7. Van der Halstraat

Deze straat is vernoemd naar het joodse gezin Van der Hal. Abraham van der Hal was belastingambtenaar. In oktober 1940 werd hij om zijn geloof ontslagen. Na een reeks van anti-joodse maatregelen die steeds harder werden, werd het gezin in april 1943 via kamp Westerbork uiteindelijk per veewagen naar vernietigingskamp Sobibor in Polen gebracht en daar vermoord.

8. Israƫlstraat

Het joodse gezin Israël onderging hetzelfde lot als de familie van der Hal. Zij hebben beide geen straat naar zich vernoemd gekregen omdat zij zich onderscheiden hebben met heldhaftig of bijzonder gedrag, maar puur opdat de generaties na hen hun namen en hun geschiedenis blijven herinneren.

Literatuur en Links

 

Literatuur

J.B.T. Feldbrugge e.a., Geschiedenis van Zuidhorn (Bedum 1986)

J.B.T. Feldbrugge e.a., Gisteren voor de lens. Historisch fotoboek gemeente Zuidhorn (Bedum 1983)

 

Links

www.zuidhorn.nl

www.oorlogsmonumenten.nl